Kategori Arşivleri: Güncel Bilgiler

Serbest Bölge Nedir

Serbest Bölgeler bulundukları ülkenin siyasi sınırları içinde yer alan fakat dış ticaret, vergi ve gümrük mevzuatı açısın-
dan gümrük hattı dışında sayılan bölgelerdir. Serbest Bölgelerde sinai ve ticari faaliyetler için ülkede sağlanandan daha geniş muafiyet ve teşvikler tanınır. Türkiye’de Serbest Bölgeler Türkiye Gümrük Bölgesi’nin parçası olmakla beraber;

– Serbest Dolaşımda olmayan herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmadığı; gümrük vergisi, ticaret ve kambiyo uygulamaları bakımından Türkiye gümrük bölgesi dışında kabul edildiği ;

– Serbest dolaşımdaki eşyanın ise, çıkış rejimi hükümlerine tabi tutularak konulduğu yerlerdir.

Serbest Bölgelerin Kuruluş Amaçları

Serbest Bölgeler yabancı sermaye yatırımlarını ve dış ticareti arttırmak, yerli üreticilerin dünya piyasalarındaki fiyattan girdi temin etmelerini sağlayarak uluslararası rekabet güçlerine katkıda bulunmak, ihracata dönük sanayilerin gelişmesini teşvik ederek ihracatı arttırmak, döviz girişini arttırmak, yeni iş imkanları yaratarak istihdam sorununun çözümüne yardımcı olmak, gelişmiş üretim ve yönetim tekniklerinin yurtdışından getirilmesiyle ekonomik standartları yükseltmek amacıyla kurulurlar.

3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu
Madde 1. Bu kanun, Türkiye’de ihracat için yatırım ve üretimi arttırmak, yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak, ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli bir şekilde temin etmek, dış finansman ve ticaret imkanlarından daha fazla yaralanmak üzere, Serbest Bölgelerin kurulması, yer ve sınırlarının tayini, yönetimi ,faaliyet konularının belirlenmesi, işletilmesi, bölgelerdeki yapı ve tesislerin teşkili ile ilgili hususları kapsar.


Serbest Bölgelerin Ülke Ekonomisine Katkıları

– Serbest Bölgedeki üretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere, iç pazardan ihraç edilen ham madde, yarı işlenmiş ve
mamul mallarla ülke üretiminin artmasına katkıda bulunur.

– Sağladıkları avantajlarla ülke ihracatını ve döviz girdisini arttırır.

– İthal girdi kullanarak üretim yapan yerli firmalara gümrük vergisiz ve KDV’siz mal giriş imkanı sağlayarak, yurt dışındaki rakipleriyle aynı şartlarda üretim yapma olanağı yaratır.

– Ülkede kullanılması düşünülen yeni ticari ve ekonomik politikaların denenebilmesini temin eder.

– Yabancı Sermayeli firmaların, risk faktörünün düşük, karlılığın yüksek olduğu Serbest Bölgelere yatırım yapmalarını teşvik eder. Böylece  yeni teknolojilerin girmesini hızlandırır.

– Serbest Bölgede yarattığı doğrudan istihdamın yanında, bölgedeki üretim ve ticari faaliyetlerle ülke içindeki diğer faaliyetlere etki ederek dolaylı istihdam yaratır.

– Büyük partiler halinde Serbest Bölgeye getirilen malların gerektiğinde küçük partiler halinde ithal edilmesini sağlayarak üretim maliyetlerini düşürür.

3218 SAYILI SERBEST BÖLGELER KANUNU    TIKLAYINIZ.

SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN   TIKLAYINIZ.

Hariçte İşleme Rejimi, (HİİB)

Hariçte İşleme Rejimi, serbest dolaşımdaki eşyanın işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici olarak ihraç edilmesi, işlem görmüş ürünün tam veya kısmi muafiyetten yararlanarak serbest dolaşıma girmesinin sağlanması, ithal edilen işlem görmüş ürünlerin aynısını veya benzerini üreten Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi kaydıyla ihraç eşyasının satışının teşviki amacıyla oluşturulmuş bir sistemdir.

Hariçte İşleme Rejimine tabi tutulan eşyanın ithalat vergileri, işlem görmüş ürünlere ait ithalat vergileri tutarından, geçici ihracat eşyasına en son işleme faaliyetine tabi tutulduğu ülkeden aynı tarihte ithal edilseydi uygulanacak olan ithalat vergileri tutarının indirilmesi suretiyle hesaplanır. Bu kapsamda indirilecek tutarın hesaplanmasında geçici ihracat eşyasının, hariçte işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescili tarihindeki miktar ve niteliği ile işlem görmüş ürünlerin yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescili tarihinde uygulanabilir diğer vergilendirme unsurları dikkate alınır. Ancak iki veya çok taraflı ticaret anlaşmaları çerçevesinde bazı işlem görmüş ürünler için konulmuş veya konulacak olan ithalat vergi muafiyetleri (tercihli menşe hükümleri) saklıdır.

Hariçte İşleme Rejiminde eşyanın tamir amacıyla geçici ihraç edildiği ve tamiratın bedel karşılığında yapıldığı hallerde ithalat vergileri, eşyanın gümrük kıymeti olarak tamir masraflarına eşit bir tutar dikkate alınarak, işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edildiği tarihte, bu ürünlere uygulanacak vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden belirlenir. Bu durumda navlun, sigorta ve yurt dışında tamir sırasında ödenen diğer masraflar da dikkate alınır. Ancak, izin hak sahibinin tamir masrafları dışında başka bir ödeme yapmamış olması ve bu ödemenin izin hak sahibi ile faaliyeti yapan kişi arasındaki ilişkiden etkilenmemesi gerekir.

Hariçte İşleme Rejimi’nin uygulanmadığı haller:

  • İhracı, ödenmiş ithalat vergilerinin geri verilmesine veya teminata bağlanmış ithalat vergilerinin kaldırılmasına yol açan,
  • İhracından önce, nihai kullanımları nedeniyle tam muafiyet suretiyle serbest dolaşıma giren ve bu muafiyetin tanınması için gerekli koşulları taşımaya devam eden,
  • İhracı, ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım politikası çerçevesinde vergi iadesi dışında bir mali avantaj sağlanan, serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz.

Dahilde İşleme Rejimi; DİİB

İhraç edilecek ürünlerin üretiminde kullanılan ve ithal edilerek veya yurt içi alımla temin edilecek unsurlar (hammadde, yarı madde, yarı mamul, mamul, ara malı, ambalaj ve benzeri) için çeşitli muafiyetler sağlayan bir ihracatı teşvik sistemidir.

Dâhilde İşleme Rejimi; İhraç edilecek ürünlerin üretiminde kullanılan ve ithal edilerek veya yurt içi alımla temin edilecek unsurlar (hammadde, yarı madde, yarı mamul, mamul, ara malı, ambalaj ve benzeri) için çeşitli muafiyetler sağlayan bir ihracatı teşvik sistemidir. Dâhilde işleme rejimi ile ihraç ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü kazandırmak, ihraç pazarlarını geliştirmek ve ihraç ürünlerini çeşitlendirmek amacıyla firmalara başta vergisel muafiyetler olmak üzere çeşitli kolaylıklar ve teşvikler sunulmaktadır.

Dâhilde işleme rejimi; ithal girdi kullanılan işlem görmüş ürünün ihracı ile ihracat sayılan satış ve teslimlerin belirlenmesi, yönlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin tedbirlerin düzenlenmesini ve yürütülmesini kapsar.

Dâhilde işleme için şartlı muafiyet sistemi ve geri ödeme sistemi olmak üzere iki türlü izin alınabilir.

Devlete verilen taahhütler ve iyi planlanmış bir üretim/ihracat projelendirmesi eşliğinde dâhilde işleme izin belgesi alınarak aşağıdaki avantajlardan faydalanılabilir:

  • İhracat taahhüdünü üçüncü ülkelere yapılan ihracatla yerine getirmek şartı ile ithalatta kota ve gözetim uygulamalarından muafiyet,
  • Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatlarda gümrük vergileri, KDV ve diğer vergi, resim ve harçlardan muafiyet,
  • İhracat sayılan satış ve teslimler ile ilgili olarak ithalatta gümrük vergisi muafiyeti,
  • AB ülkelerinden ithalatta KDV ve diğer vergi, resim ve harçlardan muafiyet,
  • Dış Ticarette Standardizasyon ve Teknik Düzenlemeler mevzuatına tabi olmama,
  • Ödenmiş vergilerin geri alınması kolaylığı,
  • İndirimli teminat uygulaması kolaylığı,
  • Eşdeğer eşya kullanıma kolaylık verilmesi,
  • Gümrük vergisi, KDV, ÖTV, KKDF, damga vergisi ve harç ödenmemesi.

Dâhilde işleme izin belgesi sektöre göre değişmekle beraber en fazla 12 aydır, ilk gerçekleştirilen ithalatın tarihi esas alınarak süre azami olarak 3 ay uzatılabilir ancak belge kapsamında hiç ithalat yapılmaması halinde bu hüküm uygulanmaz. Belge kapsamında gerçekleştirilen ihracatın değerinin belge ihracat taahhüdüne oranı % 25’ten az olmamak kaydıyla belge süresinin yarısını geçmemek üzere ek süre verilebilir, indirimli teminat uygulamasından yararlandırılan belge için bu oran % 15’tir.

DIŞ TİCARET ( İhracat ve İthalat ) TEŞVİKLERİ

  • İhracata Yönelik Devlet Yardımları,
  • Hizmet İhracı Yapan Sektörlere Yönelik Devlet Yardımları,
  • TÜRK EXİMBANK Destekleri,
  • Serbest Bölgelerde Yatırım ve Faaliyetlere Sağlanan Devlet Destekleri,
  • Dahilde İşleme Rejimi,               (DİİB)
  • Hariçte İşleme Rejimi,                (HİİB)
  • Vergi, Resim Harç İstisnası    (VRHİB)
  • Serbest Bölge İzinleri