2021-112-KDV Matrah Artırımında Bulunan Mükelleflerin Özel Esaslar Karşısındaki Durumu

Tarih   : 21.08.2021

Sayı    : 2021-112

Konu  : KDV Matrah Artırımında Bulunan Mükelleflerin Özel Esaslar Karşısındaki Durumu
20.08.2021 tarih 31574 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:37) ile; 7326 sayılı Kanun kapsamında son 5 yıl (2016-20217-20218-2019-2020) için KDV yönünden matrah artırımında bulunan mükelleflerin Özel Esaslar karşısındaki durumları hakkında önemli düzenlemeler yapılmıştır.

Buna göre; 

  • Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanma raporu veya bu yönde olumsuz tespit ( kullanma tespiti, beyanname vermeme, adresinde bulunamama, defter ve belge ibraz etmeme) bulunan mükellefler, son 5 yıl KDV matrah artırımı yapmaları halinde, matrah artırımını ödedikleri ya da belirtildiği şekilde teminat göstermeleri halinde bu tarih itibariyle özel esaslardan çıkarılacaktır,
  • Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanmaktan dolayı haklarında kullanma rapor bulunan mükelleflerden, söz konusu rapora istinaden tarh edilen vergi ve kesilen cezaların ödenmesi ya da teminat gösterilmesi halinde genel esaslara geçmesi mümkün iken, getirilen düzenleme ile matrah artırımı ile genel esaslara geçebilecekler ancak, önceki düzenleme Tebliğde halen yer aldığından bu durumda olan mükellefler hakkında özel esaslardan çıkışları ve KDV iade taleplerinin yerine getirilmesi konusunda iki farklı düzenleme yürürlükte olduğundan çelişkili bir durum oluşmuştur,
  • Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme tespiti veya raporu bulunan mükellefler bu imkandan yararlanamayacaklar ancak, bu yönde incelemesi devam edenler artırım talebinde bulunabilecek, inceleme olumlu sonuçlanırsa getirilen hükümlerden faydalanabilecekler,
  • Belirtildiği şekilde matrah artıran ve ödeyen mükellefler, ilerleyen süreçlerde tespit edilecek olumsuzluklar nedeniyle özel esaslara alınamayacaklar ancak, olumsuz firmalardan alımlarına isabet eden KDV tutarları indirimden çıkarılmak suretiyle yapılacak düzeltmeler sonucunda, matrah artırımında bulunulmayan yıllarda ödenecek KDV çıkması durumunda bu dönemlere tarhiyat yapılabilecektir.

 Getirilen düzenlemeler hakkında detaylı açıklamalar başlıklar halinde aşağıya çıkarılmıştır.

1- Özel Esaslardan Çıkarılacak Mükellefler:
 Aralık/2020 ve öncesi vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak haklarında Tebliğ kapsamında; 

  • Sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma yönünde olumsuz vergi inceleme raporu bulunması,
  • Sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma tespiti olması,
  • Beyanname vermeme yönünden haklarında olumsuz tespit olması,
  • Adresinde bulunamama nedeniyle haklarında olumsuz tespit olması,
  • Defter ve belge ibraz etmeme nedeniyle haklarında olumsuz olması,

 Gibi nedenlerden dolayı “Özel Esaslara” tabi olan mükellefler aşağıda belirtilen şartları yerine getirmeleri halinde özel esaslardan çıkarılacaktır. 

  • 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 takvim yıllarında faaliyette bulundukları dönemlerin tamamına ilişkin olarak 7326 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında KDV artırımında bulunulması halinde (Bu yıllardan herhangi birinde faaliyete başlanması halinde faaliyete başlanan yıl ve sonraki yıllar için; faaliyetin terk edilmesi halinde ise faaliyetin terk edildiği yıl ve önceki yıllar için artırımda bulunulması gerekir.), 
  • Artırım tutarlarının tamamını ödedikleri tarihten itibaren (Taksit uygulamasından faydalanan mükelleflerin hesaplanan tutarların tamamı ile bir taksite ait tutarın %10’u kadar banka teminat mektubu (herhangi bir kısıtlayıcı şart taşımaması gerekmektedir), devlet tahvili veya hazine bonosu cinsinden teminat göstermeleri halinde taksitlerin tamamının ödenmesi beklenmeksizin) genel esaslara dönüşleri sağlanacaktır. 
  • Bu şekilde teminat gösteren mükelleflerin mezkûr Kanunun verdiği haktan daha fazla taksiti aksatmaları halinde, ödenmemiş taksitler muaccel hale gelir ve kalan borcun tamamı teminatın paraya dönüştürülmesi yoluyla tahsil edilecektir. 
  • 7143 sayılı Kanun kapsamında 2016 ve 2017 yılları için (Bu yıllardan herhangi birinde faaliyete başlanması halinde faaliyete başlanan yıl ve sonraki yıl için) artırımdan yararlanmış olanların genel esaslara dönüşünde, yararlanma koşullarının ihlal edilmemiş olması koşuluyla (ödemelerini süresinde yapmış olmaları) bu yıllar için yeniden artırımda bulunulması şartı aranmayacaktır.

2- Özel Esaslara Alınamayacak Mükellefler:

  • 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 takvim yıllarında faaliyette bulundukları dönemlerin tamamına ilişkin olarak 7326 sayılı Kanunun 5 inci maddesi doğrultusunda KDV artırımında bulunarak özel esaslar kapsamından çıkarılan mükellefler, artırımda bulunulan yıllar için yukarıda belirtilen olumsuzluklar kapsamında tekrar özel esaslara alınmayacaklar, 
  • Özel esaslar kapsamında olmadığı halde KDV artırımında bulunmuş olan mükellefler, artırımda bulundukları yıllarda alım yaptıkları mükelleflerle ilgili olumsuzluklar için yapılacak tespitler nedeniyle, bundan sonra özel esaslara alınmayacaklar, 
  • Ancak, bu mükellefler hakkında, artırımda bulunulan yıllar için sahte belge kullanma olumsuz tespiti yapılması halinde, Tebliğin (IV/E-5) bölümünde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, sonraki döneme devreden KDV’ye ilişkin düzeltme işlemi neticesinde artırımda bulunulmayan bir yılda tarhiyat yapılması gerekiyorsa, mükellef özel esaslara alınmasa dahi düzeltme işlemi yapılarak, matrah artımında bulunulmayan yıllarda tarhiyat işlemi yapılabilecektir.


3- Özel Esaslardan Çıkarılamayacak Veya Özel Esaslara Alınabilecek Mükellefler:

  • Yukarıda belirtilenler dışındaki sebepler dolayısıyla (sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme tespiti/raporu olanlar) haklarında özel esaslar uygulananların KDV artırımında bulunmaları, bunların genel esaslara dönüşlerini sağlamayacaktır, 
  • Aynı şekilde yukarıda belirtilenler dışındaki sebepler dolayısıyla haklarında özel esaslar uygulanması gerekenlerin KDV artırımında bulunmaları bunların özel esaslara tabi tutulmasını engellemeyecektir.


4- Sahte Veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme Tespitinde Bulunan Mükelleflerin Matrah Artırımları:
 7326 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendi uyarınca, mezkûr maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla haklarında, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasında yer alan defter, kayıt ve belgeleri yok etme veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyma veya hiç yaprak koymama veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme fiillerinden hareketle yapılan vergi incelemesi devam edenlerin KDV matrah artırımında bulunmak istemeleri durumunda; 

  • Söz konusu vergi incelemesinin tamamlanmasına kadar bu artırımlara ilişkin olarak tahakkuk işlemleri bekletilecektir.

 Bu durumda olan ve 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 takvim yıllarında faaliyette bulundukları dönemlerin tamamına ilişkin KDV artırımında bulunmuş olan mükelleflerin genel esaslara dönüşleri; 

  • Vergi incelemesinin ilgili maddede belirtilen sürede sonuçlandırılamaması veya yapılan vergi incelemesinde bu fiillerin varlığının tespit edilmemesi ve maddede öngörülen diğer şartların sağlanması durumunda, vergi artırımı sonucunda hesaplanan vergilerin ödenmesi veya taksit imkanından faydalanılacaksa yukarıda belirtildiği şekilde teminat gösterilmesi halinde yerine getirilecektir.

5- Özel Esaslardan Çıkarılan Veya Özel Esaslara Alınmayan Mükelleflerin KDV İade İşlemleri:

  • 7326 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında KDV artırımında bulunmasına bağlı olarak özel esaslar kapsamından çıkarılan veya özel esaslar kapsamına alınmayan mükelleflerin iade taleplerinde, haklarında olumsuzluk bulunan mükelleflerden alımlarının bulunduğunun tespiti halinde, Tebliğin “Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükellefler Hakkında Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunanlar” başlıklı (IV/E-11) bölümünde belirtilen hükümler aynen uygulanacaktır.


6- Sahte Veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanma Raporu Nedeniyle Tarh Edilen Vergi ve Cezaları Ödemeyenlerin Matrah Artırımında Bulunmaları Halinde Genel Esaslara Geçme ve Sonuçlanmamış KDV İade İşlemlerinde Oluşan Çelişki:
 Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanma nedeniyle vergi inceleme raporu bulunan ve bu raporlara istinaden tarh edilen vergi ve kesilen cezaları ödememiş ya da teminat göstermemiş olan mükellefler özel esaslarda yer almaktadır. Getirilen yeni düzenleme ile; bu mükelleflerin belirtildiği şekilde matrah artırması ve artırım üzerinden hesaplanan vergileri ödemesi halinde genel esaslara döneceği ve KDV iadelerinin yapılabileceği anlaşılmakla birlikte, Tebliğin “6.2.2. Genel Esaslara Dönüş”  başlıklı (IV/E-6.2.2.) bölümündeki önceden var olan aynı konuya ilişkin düzenlemede, bir değişiklik yapılmadığından, aynı konuda iki farklı hüküm bulunduğundan, özellikle kullanma raporuna istinaden tarh edilen ve kesilen cezalar ödenmediği halde (Tebliğde genel esaslara dönüş konusunda ödeme yada teminat gösterme zorunluluğu bulunmasına rağmen) yeni düzenleme ile genel esaslara geçileceği anlaşılmakta olup, aynı konuda farklı ve zıt iki düzenleme nedeniyle vergi daireleri bakımında ve uygulamada tereddütler oluşacaktır. Şöyle ki;

  • Haklarında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma raporu bulunan mükelleflerin belirtildiği şekilde matrah artırımında bulunmaları ve ödemeleri durumunda özel esaslardan çıkarılacağı yönünde düzenleme yapılmasına rağmen, Tebliğin yukarıda belirtilen (IV/E-6.2.2.) bölümünde belirtildiği üzere, genel esaslara geçilebilmesi için kullanma raporuna istinaden tarh edilen vergi ve kesilen cezaların ödeme veya teminat gösterme zorunluluğu halen devam etmektedir. 
  • Yine haklarında düzenlenen sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanma raporu üzerine tarh edilen vergi ve kesilen cezaların ödenmemesi ancak, getirilen düzenlemeye göre matrah artırımında bulunan mükelleflerin KDV iade taleplerinde de mal veya hizmet temin ettiği alt firmalarda olumsuzluklar tespit edilmesi halinde Tebliğin (IV/E-11) bölümüne göre hareket edileceği belirtilmekle birlikte, Tebliğin (IV/E-6.2.2.) bölümü halen yürürlükte olduğundan,  KDV iadelerinin vergi daireleri tarafından “Genel Esaslara” göre yerine getirilip getirilmeyeceği hususunda tereddüt oluşacaktır.

Ancak; aynı konuda farklı düzenleme olsa da; var olan genel düzenleme haricinde, matrah artırımına ilişkin hükümler özel bir düzenleme olduğundan, bu düzenlemeye göre matrah artıran ve ödemesini yapan veya teminat gösteren mükelleflerin (kullanma raporuna göre tarh edilen vergi ve kesilen cezaların ödenip ödenmediğine bakılmaksızın) özel esaslardan çıkarılarak, genel esaslara göre KDV iade işlemlerinin sonuçlandırılması gerektiği, sadece alt firmalarda olumsuzluğa rastlanılması halinde Tebliğin (IV/E-11) bölümüne göre genel hükümlerin uygulanacağı görüşündeyiz.

!) Vergiyi doğuran olay ve diğer yükümlülüklerin özelliğine göre farklılıklar oluşabileceğinden tereddüt edilen hususlarda konusunda uzman bir danışmandan veya yetkili kurumlardan görüş alınması gerekmekte olup, Sirkülerlerimizde yer verilen açıklamalar sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Bir cevap yazın